Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte sıcaklıkların artması, ishal vakalarının da daha sık görülmesine neden olmaktadır. Özellikle uygun koşullarda saklanmayan gıdalar, temiz olmayan içme suları ve hijyen kurallarına yeterince uyulmaması bağırsak enfeksiyonlarının yayılmasını kolaylaştırmaktadır. Çoğu zaman basit bir rahatsızlık gibi görülse de ishal, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişiler için ciddi sonuçlar doğurabilmektedir.
İshal; dışkılama sıklığının artması ve dışkının normalden daha sulu hale gelmesi olarak tanımlanır. Karın ağrısı, bulantı, kusma, halsizlik ve bazen ateş de tabloya eşlik edebilir. Hastalığın en önemli riski ise vücudun kısa sürede su ve mineral kaybetmesidir. Bu durum “dehidratasyon” olarak adlandırılır ve tedavi edilmediğinde önemli sağlık sorunlarına yol açabilir.
İshal sırasında en önemli tedavi kaybedilen sıvının yerine konulmasıdır. Hastaların bol su içmesi, ayran, çorba ve uygun elektrolit içeren sıvılar tüketmesi önerilir. Yağlı, ağır ve baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalı; muz, pirinç, haşlanmış patates ve yoğurt gibi sindirimi kolay besinler tercih edilmelidir. Özellikle çocuklarda sıvı kaybı çok hızlı gelişebileceği için ailelerin dikkatli olması gerekir.
İshalden korunmak için alınacak önlemler oldukça basittir. Yemeklerden önce ve tuvalet sonrası ellerin sabunla yıkanması, içme suyunun güvenilir kaynaklardan temin edilmesi, sebze ve meyvelerin iyice temizlenmesi ve açıkta satılan gıdalardan kaçınılması büyük önem taşır. Ayrıca sıcak havalarda yiyeceklerin uygun koşullarda saklanması da enfeksiyon riskini azaltır.
Bazı durumlarda ise mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Dışkıda kan görülmesi, yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı, ağız kuruluğu, idrar miktarında belirgin azalma veya ishalin birkaç günden uzun sürmesi tıbbi değerlendirme gerektiren durumlardır.
Unutulmamalıdır ki ishal vakalarının büyük bir kısmı basit hijyen kurallarına uyularak önlenebilir. Sağlıklı bir yaz geçirmek için temiz su tüketimine, el hijyenine ve güvenilir gıda kullanımına özen göstermek büyük önem taşımaktadır. Küçük görünen önlemler, büyük sağlık sorunlarının önüne geçebilir.
Sağlıklı günler dilerim
Dr. Ayşegül Aziret.