KÜTAHYA’DA ÖNEMLİ DİRİ FAYLAR BULUNUYOR 03-10-2019 08:41:31

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer Özburan, Kütahya ilinde önemli diri fay hatlarının bulunduğunu ve bu fayların yıkıcı depremler üretme potansiyellerinin olduğunu söyledi.

DPÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer Özburan, İstanbul’da yaşanan depremin ardından yeniden gündeme gelen Türkiye’nin depremselliği konusunu Kütahya özelinde değerlendirdi.

Radyo Dumlupınar’da yayımlanan ve Öğr. Gör. Abdi Erkal’ın sunduğu Biri Bize Anlatsın programına konuk olan Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer Özburan, Türkiye’nin ve Kütahya’nın depremselliğinin konuşulduğu programda Türkiye’de neden çok fazla deprem olduğunu şu cümlelerle açıkladı:

Türkiye’nin önemli kırık hatları üzerinde olması yaşanan depremlerin temel nedeni. Bu kırıklar da dünyanın canlılığını koruması nedeniyle hareket halinde. Deniz tabanında yapılan oşinografik (okyanus bilimsel) çalışmalar levha adı verilen parçaların sürekli hareket halinde olduğunu açıkça göstermektedir. Türkiye de, bu hareketlerden etkileniyor. Şöyle ki, güneyden Arabistan levhası kabaca kuzeye doğru hareket etmektedir. Daha kuzeydeki Avrasya levhası ile Arabistan levhası arasında kalan Türkiye, özellikle doğusundan sıkışmaktadır. Bu sıkışma etkisi altındaki kara parçası bir makaslama (yırtılma) etkisi ile Kuzey Anadolu Fay Sistemi ve Doğu Anadolu Fay Sistemi adını verdiğimiz iki ana kırık hattı boyunca parçalanmakta ve batıya doğru kaçma hareketine yönelmekte. İşte Türkiye’de yaşanan depremlerin büyük kısmının ana sebebi budur. Değişik faktörler sebebiyle ortaya çıkan kuvvetler sonucunda, farklı bir sistem olarak Ege Bölgesi’nde Kuzey-Güney yönlü genişleyen yerkabuğu söz konusu. Buralarda da oluşan diri faylar yine depremlere sebep olmaktadır. Yer kürenin enerjisi devam ettiği sürece Türkiye’de ve Dünya’da depremler de olmaya devam edecek.

“AYVACIK VE İSTANBUL DEPREMLERİNİN KÜTAHYA’DA HİSSEDİLMESİ OLAĞAN”

Şubat ayında Çanakkale Ayvacık’ta ve geçtiğimiz hafta İstanbul’da yaşanan depremlerin Kütahya’da da hissedilmesiyle ilgili olarak Muzaffer Özburan, “Depremler yer altındaki enerjinin yer yüzeyine doğru ani boşalımı şeklinde gerçekleşiyor ve deprem derinlerde bir noktada yaşandığı için, bunun yüzeyde taradığı alan da nispeten geniş oluyor. Bu depremlerin Kütahya’da hissedilmesinin nedenini şöyle de örnekleyebiliriz; tıpkı suya atılan taşın etkisi ile dalgalar oluşturması gibi, ortaya çıkan enerjinin sönümlenene kadar ilerlemesi söz konusu. Bu nedenle çevremizde yaşanan depremleri hissetmemiz gayet olağan” dedi.

“KÜTAHYA’DA BİLİNEN EN BÜYÜK DEPREM 1970 GEDİZ DEPREMİ”

Kütahya ilinde deprem olasılığının yüksek olduğu yerlerin nereleri olduğu konusunda da açıklama yapan Özburan, yenilenen diri fay haritasının en temel kaynak olduğuna dikkat çekerek, “Bu haritaya Kütahya özelinde baktığımızda özellikle kırmızı çizgilerle belirtilen kısımlar en aktif faylar. Bu hatlardan ilk ikisi Akşehir’den başlayıp, kuzeybatı yönünde ilerleyen Gediz ve Simav fay hatları. Gediz hattında 1970 yılında yaşanan 7.2’lik deprem bizleri şaşırtan ve korkutan bir deprem olmuş ve çok sayıda vatandaşımız yaşamını yitirmişti. Ancak o depremden sonra bu bölgede büyük sayılabilecek bir deprem yaşanmadı. Simav çevresi de diri faylara sahip ve bu bölgelerdeki faylarda biriken enerji de deprem üretmeye devam ediyor. Bir de Kütahya il merkezinden geçen bir fay hattı vardır ki, bu hattın da diri olduğunu belirten araştırmalar olmasına karşın, depremleri aletlerle ölçebildiğimiz 1900’ler sonrasında ne mutlu ki ciddi sayılabilecek bir deprem üretmemiştir” şeklinde konuştu.

KÜTAHYA’DAKİ FAYLAR BÜYÜK DEPREMLER ÜRETEBİLİR

Dünyanın en büyük ve aktif fay hatlarından olan Kuzey Anadolu Fay Sistemi’nde yaşanan hareketlerin o hatta olmayan Kütahya’daki, ya da farklı bir bölgedeki fayları doğrudan etkileyemeyeceğini belirten Özburan, il genelindeki fayların üretebileceği depremlere ilişkin olarak “Bu bölgede bilinen en büyük deprem 7.2’lik 1970 Gediz depremi. Simav’da da 5.9 büyüklüğünde deprem yaşadık. Kütahya’da afet ve acil durum yönetimiyle ilgili, üniversitemizde düzenlenen bir çalıştayda konuşan AFAD Kütahya İl Müdürü sayın Ahmet Ali Artun, yanlış hatırlamıyorsam Kütahya’da deprem senaryolarının 6.0 büyüklüğünde bir deprem olasılığına göre yapıldığını belirtmişti” ifadelerini kullandı.

KÜTAHYA’DA TOPLANMA ALANI SAYISI 26

Deprem öncesinde yapılacak en önemli hazırlığın binalarımızın sağlamlığını kontrol ettirmek ve zorunlu deprem sigortası yaptırmak olacağını ifade eden Muzaffer Özburan, deprem çantasının hazırlanmasının önemine de dikkat çekerek, sözü Kütahya’daki toplanma alanlarına getirdi.

Özburan, “Toplanma alanlarıyla ilgili olarak AFAD’ın verdiği bilgilere sahibiz. Bu anlamda AFAD, Kütahya il merkezinde 26 toplanma alanı belirlemiş. Bu alanların da nereler olduğunun e-devlet’ten ve AFAD’ın internet sitelerinden kontrol edilmesini tavsiye ediyorum” şeklinde konuştu.

Özburan son olarak, deprem anında yaşanan iletişim kesintisi ile ilgili olarak yaptığı araştırmalarda büyük ölçüde sesli iletişimde yaşanan sorunların ortaya çıkmasıyla çeşitli seçeneklere yönelindiğini ve bu anlamda internet erişiminin öne çıktığını ifade ederek, “Ancak bu iletişim kanalında da aşırı yüklenme sonucu kesintiler olabilir. Çeşitli kanallardaki kapasitelerin arttırılması ile ilgili son günlerde devletin yaptığı çalışmaları olumlu buluyorum. Devletin öncülüğünde sağlıklı bir iletişim sisteminin kurulması, bu gibi anlarda insanların hatta daha da önemli olarak yetkililerin iletişim gereksiniminin karşılanması oldukça önemli” diyerek sözlerini noktaladı.